زمینه و هدف: اضطراب از شایع‌ترین واکنش‌های خانواده بیماران بستری در بخش مراقبت‌های ویژه است و بر توانایی آنان در حمایت از بیمار تأثیر می‌گذارد. امید، بعنوان منبع مهم مقابله‌ای می‌تواند نقش مؤثری در کاهش اضطراب ایفا کند. از این رو، مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش برنامه‌ریزی‌شده امیدبخشی بر امیدواری و اضطراب بستگان بیماران تحت تهویه مکانیکی انجام شد.
روش‌ها: در این مطالعه نیمه تجربی، 60 عضو خانواده بیمار بستری در بخش مراقبت‌های ویژه به روش در دسترس انتخاب و در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. در گروه مداخله، آموزش برنامه‌ریزی شده امیدبخشی بر اساس پروتکل امید درمانی اسنایدر به مدت ۶۰ تا ۹۰ دقیقه، در گروه‌های ۶ تا ۱۲ نفره، به صورت چهره‌ به ‌چهره، روز در میان و طی یک هفته انجام شد. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های جمعیت‌شناختی، اضطراب حالت اشپیل برگر و امید میلر جمع‌آوری شد. پرسشنامه‌ها یک بار پیش از مداخله و یک بار پس از گذشت یک هفته توسط بستگان درجه یک تکمیل شد.
یافته‌ها: نتایج آزمون t زوجی نشان داد در گروه مداخله، اضطراب آشکار و پنهان بطور معناداری کاهش و امید بطور معناداری افزایش یافت (0/001<P) در گروه کنترل نیز کاهش معنادار اضطراب آشکار و پنهان همراه با کاهش امید مشاهده شد (0/001<P) همچنین نتایج آزمون t مستقل نشان داد میانگین اضطراب پنهان در گروه مداخله به طور معناداری کمتر (8/34± 41/33) از گروه کنترل (8/27 ± 47/58) بود (0/004 = P) میانگین امید در گروه مداخله (25/25 ± 112/25) بطور معناداری بیشتر از گروه کنترل (25/96 ± 95/93) بود (0/016 = P) تفاوت معناداری در اضطراب آشکار بین دو گروه مشاهده نشد (0/405 = P).
نتیجه‌گیری: آموزش برنامه‌ریزی‌شده امیدبخشی موجب کاهش اضطراب و افزایش امید بستگان بیماران تحت تهویه مکانیکی شد و می‌تواند به عنوان رویکردی مکمل در مراقبت‌های پرستاری مدنظر قرار گیرد.