دکتری روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشکده علوم پزشکی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان ایران ، n.zamani1367@yahoo.com
چکیده: (18 مشاهده)
زمینه و هدف: پیشرفتهای اخیر در مراقبتهای ویژه کودکان موجب افزایش چشمگیر نرخ بقا در بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن شده است. با این حال، بقای زیستی لزوماً به معنای بازگشت موفق به کارکردهای تحصیلی و اجتماعی نیست. بازگشت به مدرسه یکی از مهمترین شاخصهای بازیابی عملکردی در کودکان پس از بستری در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف بررسی موانع بازگشت به مدرسه و تبیین مدل ساختاری عوامل پیشبینیکننده سازگاری تحصیلی در دانشآموزان مبتلا به بیماریهای مزمن انجام شد. روشها: این مطالعه با طرح توصیفی- تحلیلی مقطعی و رویکرد کمی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانشآموزان 7 تا 12 ساله مبتلا به بیماریهای مزمن ساکن شهر مشهد بود که طی شش ماه نخست سال ۱۴۰۴ تجربه بستری در بخش مراقبتهای ویژه (ICU) را داشتهاند. نمونه پژوهش شامل 212 دانشآموز بود که از سه بیمارستان آموزشی و 28 مدرسه ابتدایی به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری دادهها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت کودکان (PedsQL)، مقیاس اضطراب کودکان اسپنس (SCAS)، پرسشنامه سازگاری تحصیلی بود. دادهها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، تحلیل واریانس، رگرسیون چندمتغیره و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافتهها: میانگین سن شرکتکنندگان 2/10 ± 1/9 سال بود و 8/53 درصد پسر بودند. نتایج نشان داد 7/63 درصد دانشآموزان طی شش ماه نخست پس از ترخیص، سطوح بالایی از دشواری در بازگشت به مدرسه را تجربه کردهاند، در تحلیل رگرسیون چندگانه، سه متغیر بهعنوان پیشبینیکنندههای معنادار سازگاری تحصیلی شناسایی شدند: خستگی مزمن (001/0>P، 41/0 =β)، اضطراب تحصیلی (001/0>P، 35/0 =β) و نبود حمایت آموزشی مدرسه (002/0 =P، 29/0 =β). مدل رگرسیونی توانست 52 درصد از واریانس سازگاری تحصیلی را تبیین کند (52/0 = R²). نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که وضعیت جسمانی از طریق متغیرهای روانشناختی اثر غیرمستقیم و معناداری بر سازگاری تحصیلی دارد (اثر غیرمستقیم = 27/0، 01/0>P). شاخصهای برازش مدل نشاندهنده برازش مطلوب بودند (14/2 = χ²/df؛ 94/0 = CFI؛ 92/0 = TLI؛ 05/0 = RMSEA؛ 04/0 = SRMR). اندازه اثر کلی مدل در سطح متوسط تا بالا ارزیابی شد. نتیجهگیری: یافتههای این پژوهش نشان میدهد که بازگشت به مدرسه در دانشآموزان مبتلا به بیماریهای مزمن پس از بستری در ICU پدیدهای چند بعدی است که تحت تأثیر تعامل عوامل جسمانی، روانشناختی و نهادی قرار دارد. خستگی مزمن و اضطراب تحصیلی مهمترین موانع فردی و نبود حمایت ساختاری مدرسه مهمترین مانع نهادی شناسایی شدند. طراحی برنامههای انتقالی بیمارستان- مدرسه، تدوین برنامههای آموزشی فردمحور و مداخلات روانشناختی هدفمند میتواند به بهبود سازگاری تحصیلی و کاهش افت آموزشی در این گروه کمک کند.
Zamani N. Barriers to School Reintegration in Students with Chronic Illnesses Following Discharge from the Intensive Care Unit. jccnursing 2026; 18 (4) : 6 URL: http://jccnursing.com/article-1-871-fa.html
زمانی نرگس. بررسی موانع بازگشت به مدرسه در دانشآموزان مبتلا به بیماریهای مزمن پس از تجربه بستری در بخش مراقبتهای ویژه. پرستاری مراقبت ویژه. 1404; 18 (4) :69-80
