گروه آناتومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران ، gholamreza_hassanzadeh@yahoo.com
چکیده: (24 مشاهده)
زمینه و هدف: ایمنی بیمار بعنوان یکی از ارکان کلیدی کیفیت مراقبت، نقش حیاتی در کاهش خطاها و تداخلات دارویی دارد، بویژه در بیماران قلبی که ریسک بالایی برای عوارض دارویی دارند. با وجود اهمیت این موضوع، تجربه بیماران و ملاحظات عملی در استفاده از نرمافزار مدیریت تداخلات دارویی در بخشهای مراقبت ویژه بطور کامل شفاف نشده است. مطالعه حاضر با رویکرد کیفی، به بررسی تجربه بیماران قلبی در مواجهه با یکی از این نرم افزارها میپردازد تا ابعاد آموزشی، بالینی و چالشهای مرتبط با استفاده از این سیستمها به روشنی تبیین شود و راهکارهایی برای بهبود ایمنی و کیفیت مراقبت ارائه شود. روشها: این مطالعه کیفی با رویکرد آنالیز محتوای قراردادی بر روی بیماران قلبی بستری در بخشهای مراقبت ویژه قلبی و جراحی قلب باز انجام شد که تجربه استفاده از نرمافزار تداخلات دارویی را داشتند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختارمند گردآوری و با روش تحلیل محتوای قراردادی بر اساس مراحل (Lundman & Graneheim) (2004) تحلیل شدند. اعتبار یافتهها نیز با استفاده از معیارهای گوبا و لینکلن (1982) شامل مقبولیت، قابلیت اعتماد، تأییدپذیری و انتقالپذیری تضمین شد. یافتهها: تجربه بیماران قلبی از بکارگیری نرمافزار تداخلات دارویی را میتوان در چهار تم اصلی و چند سابتم دستهبندی کرد. تم اول، کاربردپذیری نرمافزار شامل سابتمهای سهولت استفاده و سرعت پاسخدهی است، که بیماران بر رابط کاربری ساده و قابل فهم، کار سریع بدون نیاز به آموزش پیچیده و هشدارهای به موقع تأکید داشتند، هرچند گاهی نیاز به بهبود جزئیات و تأخیر در نمایش هشدارها مشاهده شد. تم دوم، افزایش آگاهی و آموزش شامل سابتمهای شناخت بهتر داروها و آموزش رفتارهای صحیح دارویی است؛ نرمافزار به ارتقای دانش بیماران درباره داروها و تداخلات آنها کمک کرد و یادآوری زمان و نحوه مصرف داروها را فراهم ساخت، اگرچه گاهی یادآوریها نامناسب یا تکراری بود. تم سوم، اثرات بالینی و درمانی با سابتمهای بهبود مدیریت دارویی، اعتماد به درمان و تعامل با پزشک و تیم درمان مشخص شد؛ بیماران کاهش عوارض جانبی و تنظیم دقیقتر داروها را تجربه کردند، اعتماد به مصرف دارو و پزشک افزایش یافت و هماهنگی با تیم درمان بهتر شد، با این حال برخی هشدارها باعث اضطراب یا ابهام در تصمیمگیری شدند. تم چهارم، محدودیتها و چالشها شامل سابتمهای مشکلات فنی، مشکلات ارتباطی، کمبود دادهها و چالشهای روانی و رفتاری است؛ بیماران مشکلاتی مانند هنگ کردن نرمافزار، ذخیره نشدن اطلاعات، ناسازگاری با دستگاهها، کمبود دادههای دارویی و پیچیدگی پیامها و هشدارها را گزارش کردند که گاهی منجر به سردرگمی و اضطراب آنها شد. نتیجهگیری: تجربه بیماران قلبی نشان داد که نرمافزار تداخلات دارویی میتواند با سهولت استفاده، سرعت پاسخدهی، ارتقای دانش دارویی و تقویت اعتماد به درمان، به بهبود ایمنی دارویی و توانمندسازی بیماران کمک کند. با این حال، مشکلات فنی، محدودیتهای محتوایی و پیچیدگی پیامها میتواند استفاده مؤثر از نرمافزار را محدود کند. بنابراین، طراحی کاربرمحور، بهبود رابط کاربری، ارائه آموزشهای کاربردی و پشتیبانی مداوم میتواند کارایی نرمافزار را افزایش دهد و تجربه بیماران را بهبود بخشد. این نکات نشان میدهد که استفاده همزمان از فناوری و راهبردهای آموزشی، رویکردی عملی برای ارتقای ایمنی و مدیریت دارویی بیماران قلبی است.
Bahramnezhad F, Alizadeh A, Hassanzadeh N, Hassanzadeh G. Cardiac Patients’ Experiences with a Drug-Drug Interaction Application: A Qualitative Study. jccnursing 2025; 18 (3) : 3 URL: http://jccnursing.com/article-1-834-fa.html
بهرام نژاد فاطمه، علیزاده علی، حسن زاده نگار، حسن زاده غلامرضا. تجربه بیماران قلبی از بکارگیری نرمافزار تداخلات دارویی: آنالیز محتوای قراردادی. پرستاری مراقبت ویژه. 1404; 18 (3)
