مرکز تحقیقات مراقبتهای پرستاری، پژوهشکده علوم بالینی و دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله، تهران، ایران ، s.barasteh@gmail.com
چکیده: (148 مشاهده)
زمینه و هدف:دانشجویان علوم پزشکی به دلیل ماهیت رشته تحصیلی و محیط آموزشی خود، بیشتر از سایر دانشجویان با موقعیتهای مرتبط با مرگ مواجه میشوند. بنابراین، برخورداری از سطح بالاتری از دانش و مهارتهای مرتبط با مرگ که تحت عنوان «سواد مرگ» شناخته میشود، میتواند به این افراد کمک کند تا درباره مرگ تأمل کنند و در زمینه دسترسی، درک و تصمیمگیری آگاهانه درباره مرگ و گزینههای مراقبت پایان زندگی نقش مؤثرتری ایفا نمایند. بر این اساس، مطالعه حاضر با هدف شناسایی عوامل مرتبط با سواد مرگ در میان دانشجویان پزشکی ایران در سال 2024 انجام شد. روشها: این مطالعه مقطعی در سال ۲۰۲۴ بر روی ۴۴۰ دانشجوی علوم پزشکی شهر تهران انجام شد. نمونهگیری به روش در دسترس و از طریق پرسشنامه آنلاین صورت گرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه اطلاعات جمعیتشناختی و مقیاس سواد مرگ بود که با روش ترجمه Forward- Backward به فارسی برگردانده شد. پیش از شروع مطالعه، اهداف و روش پژوهش برای شرکتکنندگان توضیح داده شد و پس از اخذ رضایتنامه آگاهانه، پرسشنامهها توسط دانشجویان با حفظ محرمانگی تکمیل شد. برای بررسی عوامل مؤثر بر سواد مرگ، از آزمون t مستقل و Hierarchical Regression Analysis استفاده شد. سطح معناداری آماری برای تمامی آزمونها 0/05 در نظر گرفته شد. یافتهها: در مجموع ۴۴۰ دانشجوی علوم پزشکی با میانگین سنی 22/79 ±25/4 سال در این مطالعه شرکت کردند. نتایج آزمون t مستقل نشان داد که شش عامل با سواد مرگ ارتباط معنادار داشتند: مردان نمره سواد مرگ بالاتری نسبت به زنان داشتند (P = 0.002)، نژاد فارس نسبت به سایر نژادها سواد مرگ کمتری داشت (P = 0.02)، تجربه مراقبت بیش از سه ماه از یکی از اعضای خانواده با نمره بالاتر سواد مرگ همراه بود (P<0.001)، تعامل بیشتر با همسایگان (P<0.001)، ارزشیابی مثبت اعتقادات مذهبی (P<0.001) و داشتن فردی قابل اعتماد برای دریافت کمک (P = 0.04) نیز با سواد مرگ بالاتر ارتباط داشتند. تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی نشان داد که مدل نهایی 9/11 درصد از واریانس سواد مرگ را تبیین میکند (F = 8.88, P<0.001) و جنسیت (P = 0.03)، اعتقادات مذهبی (P = 0.04)، تجربه مراقبت از عضو خانواده (P<0.001)، تعامل با همسایگان (P<0.001) و داشتن فردی برای دریافت کمک (P = 0.02) به عنوان عوامل پیشبینیکننده معنادار باقی ماندند. نتیجهگیری: مطالعه حاضر نشان داد که سطح سواد مرگ در میان دانشجویان علوم پزشکی تحت تأثیر مجموعهای از عوامل فردی و اجتماعی قرار دارد. نتایج بیانگر آن بود که جنسیت، اعتقادات مذهبی، تجربه مراقبت طولانیمدت از اعضای خانواده، میزان تعامل اجتماعی با همسایگان و داشتن فردی قابل اعتماد برای دریافت کمک، مهمترین پیشبینیکنندههای سواد مرگ هستند. با توجه به نقش این عوامل، طراحی مداخلات آموزشی و حمایتی که تجربههای عملی، تقویت ارتباطات اجتماعی و توجه به ابعاد فرهنگی و اعتقادی را در برگیرد، میتواند به ارتقای سواد مرگ در دانشجویان کمک کند. این یافتهها اهمیت رویکردی جامع و چندبُعدی را در آموزش موضوعات مرتبط با مرگ و مراقبت پایان زندگی برجسته میسازد.
Abdorrashidi M, Eisazadeh S, Ashrafizadeh H, Salesi M, Barasteh S, Rassouli M et al . Factors Related to Death Literacy among Iranian Medical Students: A Cross-Sectional Study. jccnursing 2025; 18 (2) : 6 URL: http://jccnursing.com/article-1-848-fa.html
عبدالرشیدی مهدی، عیسی زاده سبحان، اشرفی زاده حدیث، ثالثی محمود، برسته سلمان، رسولی مریم و همکاران.. عوامل مرتبط با سواد مرگ در میان دانشجویان علوم پزشکی ایرانی: یک مطالعه مقطعی. پرستاری مراقبت ویژه. 1404; 18 (2) :48-57
