Critical Care Nursing
پرستاری مراقبت ویژه
jccnursing
Medical Sciences
http://jccnursing.com
1
admin
2008-336X
2008-3084
10.30491
14
8888
13
fa
jalali
1404
10
1
gregorian
2026
1
1
18
4
online
1
fulltext
fa
تأثیر ماساژ بازتابی کف پا بر هموگلوبین گلیکوزیله زنان مبتلا به دیابت نوع 2
Effect of Foot Reflexology on Glycated Hemoglobin in Women with Type 2 Diabetes
تخصصي
Special
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">زمینه و هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""> دیابت نوع ۲ یکی از چالشهای مهم نظام سلامت است که با افزایش شیوع و دشواری در دستیابی به کنترل پایدار قند خون همراه است. با توجه به محدودیتهای درمانهای دارویی و نیاز به رویکردهای کمهزینه و قابل دسترس، روشهای مکمل مانند ماساژ بازتابی کف پا بهعنوان گزینهای بالقوه برای بهبود شاخصهای متابولیک مطرح شدهاند. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر ماساژ بازتابی کف پا بر هموگلوبین گلیکوزیله (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">) زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد.</span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">روشها:</span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">این کارآزمایی بالینی تصادفیسازیشده در سال 1399 بر روی ۳۰ زن مبتلا به دیابت نوع ۲ که بهصورت در دسترس انتخاب شدند، انجام شد. شرکتکنندگان با روش بلوکهای جایگشتی چهارتایی به دو گروه آزمون و کنترل تخصیص یافتند. گروه آزمون طی ۱۸ جلسه۳۰ دقیقهای (سه جلسه در هفته) ماساژ بازتابی کف پا دریافت کرد. دادهها قبل و بعد از مداخله جمعآوری و با آزمونهای تی مستقل، تی زوجی، کایاسکوئر، منویتنی و آزمون دقیق فیشر در سطح معنیداری </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P<0/05</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""> تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">یافتهها:</span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">نتایج آزمون تی مستقل نشان داد میانگین </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> قبل از مداخله در گروه مداخله (</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/5 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/6</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">) و گروه کنترل (</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/6 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/7</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">) تفاوت معنیداری نداشت (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">P = 0.78</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">)، که بیانگر همسانی دو گروه در شروع مطالعه است. پس از مداخله، آزمون تی زوجی در گروه مداخله کاهش معنیدار </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> از </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/5 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/6 </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">به </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/5 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/4</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">را نشان داد (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">P = 0.015</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">)، در حالیکه در گروه کنترل تغییر </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> از </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/6 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/7</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">به </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/7 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/7 </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">از نظر آماری معنیدار نبود (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">P = 0.19</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">). همچنین آزمون تی مستقل پس از مداخله نشان داد میانگین </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> در گروه مداخله (</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/5 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/4</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">) بهطور معنیداری کمتر از گروه کنترل (</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">0/7 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"><span style="color:black">±</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> 7/7</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">) بود (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">P = 0.014</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">).</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="text-autospace:none"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra"">نتیجهگیری:</span></span></b> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">ماساژ بازتابی کف پا بهعنوان یک روش مکمل غیرتهاجمی، غیردارویی، کمهزینه و بدون عارضه میتواند در کاهش </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">HbA1c</span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">و قند خون زنان مبتلا به دیابت نوع </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">۲</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"> مؤثر باشد و بهعنوان یک گزینه قابلاستفاده در کنار درمانهای رایج دیابت توصیه میشود. با توجه به سهولت اجرا و امکان آموزش به بیماران، بهکارگیری این روش در برنامههای مراقبتی میتواند سودمند باشد. انجام مطالعات آینده با حجم نمونه بیشتر و جمعیتهای متنوعتر جهت افزایش تعمیم پذیری نتایج پیشنهاد میشود</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Mitra""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></div>
<span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span style="font-size:10.0pt">Background & aim:</span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Type 2 diabetes is one of the major challenges facing health systems, characterized by increasing prevalence and difficulties in achieving sustained glycemic control. Given the limitations of pharmacological treatments and the need for accessible, low cost approaches, complementary methods such as foot reflexology have been proposed as potential strategies to improve metabolic indicators. This study aimed to examine the effect of foot reflexology on glycosylated hemoglobin (HbA1c) in women with type 2 diabetes.</span></span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span style="font-size:10.0pt">Methods:</span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">This randomized clinical trial was conducted in 2020 on 30 women with type 2 diabetes selected through convenience sampling. Participants were allocated to intervention and control groups using permuted block randomization with blocks of four. The intervention group received 18 sessions of foot reflexology (three 30 minute sessions per week). Data were collected before and after the intervention and analyzed using independent t test, paired t test, chi square, Mann–Whitney, and Fisher’s exact test at a significance level of P<0.05</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt">.</span><span lang="FA" dir="RTL" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span><br>
<span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><b><span style="font-size:10.0pt">Results:</span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Independent t test showed no significant difference in baseline HbA1c between the intervention group (7.6 ± 0.5) and the control group (7.7 ± 0.6) (P = 0.78), indicating initial homogeneity. After the intervention, paired t test demonstrated a significant reduction in HbA1c in the intervention group from 7.6 ± 0.5 to 7.4 ± 0.5 (P = 0.015), whereas the change in the control group from 7.7 ± 0.6 to 7.7 ± 0.7 was not statistically significant (P = 0.19). Post intervention independent t test showed that HbA1c in the intervention group (7.4 ± 0.5) was significantly lower than in the control group (7.7 ± 0.7) (P = 0.014).</span></span><span style="font-size:10.0pt"></span></span></span></span><br>
<b><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif">Conclusion: </span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"><span style="color:black">Foot reflexology, as a non invasive, non pharmacological, low cost, and safe complementary method, can effectively reduce HbA1c and blood glucose levels in women with type 2 diabetes and may be recommended as an adjunct to conventional diabetes care. Considering its simplicity and the possibility of patient training, incorporating this technique into routine care programs may be beneficial. Future studies with larger sample sizes and more diverse populations are recommended to enhance the generalizability of the findings.</span></span></span>
ماساژ بازتابی, هموگلوبین گلیکوزیله, دیابت نوع 2
Reflexology, Glycated Hemoglobin, Diabetes Mellitus, Type 2
81
96
http://jccnursing.com/browse.php?a_code=A-10-1163-2&slc_lang=fa&sid=1
Maliheh
Gholamzadeh
ملیحه
غلامزاده
malihegholamzade79@gmail.com
10031947532846009712
0009-0002-0179-8168
No
Department of Medical-Surgical Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran
گروه پرستاری داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
Fatemeh
Amini
فاطمه
امینی
aminifereshteh5162@gmail.com
10031947532846009713
10031947532846009713
No
Student Research Committee, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran
کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
Ali
Mohammadpour
علی
محمدپور
dr.mohammadpour@gmu.ac.ir
10031947532846009714
10031947532846009714
No
Department of Medical-Surgical Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran
گروه پرستاری داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
Habib
Shareinia
حبیب
شارعی نیا
habibshareinia@gmail.com
10031947532846009715
10031947532846009715
No
Department of Medical-Surgical Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran
گروه پرستاری داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران
Moosa
Sajjadi
موسی
سجادی
sajjadi1975@gmail.com
10031947532846009716
10031947532846009716
Yes
Department of Medical-Surgical Nursing, School of Nursing, Nursing Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran
گروه پرستاری داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری، مرکز تحقیقات پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران