fa بررسی تاثیر مکمل یاری با ویتامین C تزریقی بر میزان خستگی بیماران همودیالیزی عمومى General پژوهشي Research چکیده اهداف: خستگی یکی از شایع ترین عوارض جانبی دیالیز و از عمده ترین تشخیص های پرستاری در بیماران همودیالیزی بوده و می تواند به عنوان یک علامت هشدار دهنده زیستی، حوادث قلبی عروقی و مرگ و میر حاصل از آن را در این بیماران پیشگویی نماید. با توجه به اینکه کاهش سطح ویتامین C سرمی یکی از عمده ترین دلایل ایجاد خستگی در این بیماران است، این مطالعه با هدف "بررسی تاثیر مکمل یاری با ویتامین C تزریقی بر میزان خستگی در بیماران همودیالیزی" انجام شد. روش­ها: در یک کارآزمایی بالینی تصادفی دو سو کور، 177 بیمار مبتلا به نارسایی مزمن کلیه مراجعه کننده به بخش های همودیالیز بیمارستان های بقیه الله (عج) و شهید چمران شهر تهران، در سه گروه پلاسیبو، کنترل و آزمون در سال 1391 مورد بررسی قرار گرفتند. علاوه بر تکمیل پرسشنامه اطلاعات جمعیت شناختی، به منظور تعیین میزان خستگی از پرسشنامه استاندارد چند بعدی نیز قبل و بعداز مداخله استفاده شد. سپس در گروه مورد یک آمپول 5/2 سی­سی حاوی 250 میلی گرم ویتامین C به صورت 3 بار در هفته در پایان هر نوبت دیالیز از طریق مسیر وریدی و به مدت 8 هفته تزریق شد. در گروه شاهد همان میزان و به همان مدت، دارونمای نرمال سالین تزریق شده و در گروه کنترل هیچ مداخله ای صورت نگرفت. به منظور تجزیه و تحلیل آماری داده ها و مقایسه بین گروه­ها، از نرم افزار آماری SPSS17 و آزمون های کای اسکوار، تی مستقل، تی زوجی و آنوا استفاده شد. یافته ها: قبل از شروع مداخله، شکایت از خستگی در 6/81 % از بیماران وجود داشت و 7/30 درصد از آنان از خستگی شدید رنج می بردند. ابعاد کاهش فعالیت، خستگی جسمی و خستگی عمومی به ترتیب نسبت به دیگر ابعاد پنج گانه خستگی، میانگین بالاتری داشته و میانگین جمع نمرات ابعاد پنجگانه خستگی 92/15 ± 39/65 بود . پس از اتمام مداخله تفاوت معنی داری در یافته ها بین سه گروه مشاهده شد ( p<; 0.05 ) و میانگین خستگی در گروه مورد به 82/13 ± 28/52 کاهش یافت. نتیجه گیری : مکمل یاری با ویتامین C ، می تواند خستگی را در بیماران همودیالیزی به طور معنی داری کاهش داده و به عنوان یک راهکار ساده، ایمن و ارزان قیمت مطرح شود. Aims : Fatigue is one of the most common dialysis side effects and it has been among the main nursing diagnosis in hemodialysis patients and it can predict cardiovascular events and its mortality in hemodialysis patients as a bioalarm. Considering that decrease in Serum level of vitamin C is one of the main causes of fatigue in these patients, this study had been done with the aim of evaluating the effect of supplementation with intravenous vitamin C on fatigue in hemodialysis patients . Methods : In a randomized, parallel group, double-blind clinical trial , 177 patients with chronic renal failure who referred to hemodialysis units of Baqiatallah and Chamran hospital in Tehran were studied. They distributed in three groups of experimental, control and placebo in 2011. In addition to demographic questionnaire , multidimensional questionnaire (MFI) had also been used for determining fatigue before and after intervention. Then in experimental group an 2.5cc injection contacting 250 mg vitamin C was injected three times every week, at the end of each dialysis session via the intravenous route , for 8 weeks. In the placebo group normal saline placebo had been injected with the same amount for the same time and there was no intervention in the control group. In order to analyze data statistically and compare them between groups, SPSS statistical software , and Chi square, T-test, Paired t-test and ANOVA were used . Results: Complain of fatigue was observed in 81/6 % of patients and 30/7% of these patients suffered from severe fatigue before the intervention . The average loss of activity, physical fatigue and general fatigue had respectively higher mean in compare with the other five of fatigue dimensions .The mean of total scores of fatigue five dimensions was 65.39±15.92. After the end of intervention there was significant difference between findings of the three groups fatigue mean was decreased in experimental group to ( 52.28±13.82). Conclusion: Vitamin C supplementation can decrease fatigue significantly and it can be used as a simple, safe and inexpensive way . خستگی, نارسایی مزمن کلیوی, همودیالیز, مکمل یاری ویتامین C 145 154 http://jccnursing.com/browse.php?a_code=A-10-39-156&slc_lang=fa&sid=1 vajihe biniyaz وجیهه بی نیاز 10031947532846001134 10031947532846001134 No ali tayebi علی طیبی 10031947532846001135 10031947532846001135 No mahdi sadeghi shermeh مهدی صادقی شرمه 10031947532846001136 10031947532846001136 No abbas ebadi عباس عبادی 10031947532846001137 10031947532846001137 No eghlim neamati اقلیم نعمتی 10031947532846001138 10031947532846001138 No