fa عوامل موثر بر میزان خستگی مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه تحت درمان با همودیالیز عمومى General پژوهشي Research اهداف: خستگی از شایع­ترین عوارض جانبی است که به­عنوان یکی از مهم­ترین تنیدگی­زاها شناخته شده و به­صورت شکایت ناتوان­کننده بیان می­شود. این پژوهش با هدف تعیین عوامل موثر بر میزان خستگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز انجام شد. روش­ها: این پژوهش توصیفی همبستگی در یکی از دانشگاه­های علوم پزشکی شهر تهران در سال 1388 انجام شد. 56 بیمار همودیالیزی به­روش نمونه­گیری آسان در دسترس انتخاب شدند. ابزار جمع­آوری داده­ها "مقیاس شدت خستگی" و پرسش­نامه اطلاعات فردی مبنی بر خصوصیات جمعیت­شناختی، اطلاعات مربوط به بیماری و یافته­های پاراکلینیکی بود. داده­ها در نرم­افزار SPSS 14 با استفاده از آزمون­های تی زوجی و آنالیز واریانس مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته­ها: میانگین خستگی در کل نمونه­ها 1/5 بود. زنان، افراد بیوه و فاقد شغل خستگی بالاتری را گزارش نمودند. با کاهش سطح تحصیلات و درآمد و نیز افزایش سن، سابقه دیالیز و ابتلا به نارسایی مزمن کلیه ، میزان خستگی افزایش یافت؛ این تفاوت­ها فقط بر حسب جنس، درآمد و سابقه ابتلا به نارسایی مزمن کلیه معنی­دار بودند. در افراد دارای هموگلوبین 14-12 گرم بر دسی­لیتر، فشارخون سیستولی بالاتر از 160 میلی­مترجیوه، اوره کمتر از 30 و کراتینین 8-6 میلی­گرم بر دسی­لیتر با کاهش وزن حدود 5/1-1 کیلوگرم طی دیالیز، میزان خستگی کمتر اما غیرمعنی­دار مشاهده شد. نتیجه­گیری: بیشتر بیماران دیالیزی از میزان بالای خستگی رنج می­برند. به­منظور ارتقای کیفیت زندگی این بیماران، لزوم آگاهی بیشتر مراقبان بهداشتی از نحوه تعیین میزان خستگی­، شیوع­، عوامل خطر، عوارض و استراتژی­های کاهنده خستگی، احساس می­شود. Aims: Fatigue is a common complaint and debilitating symptom in dialysis patients that has a considerable effect on quality of life and well being. The purpose of this study was measurement of fatigue and its related factors in patients with chronic renal failure receiving hemodialysis. Methods: This descriptive correlation study performed in one of the Medical Universities of Tehran in 2009. 56 hemodialysis patients were selected by simple achievable sampling method. Data was collected by fatigue severity scale (FSS) and personal information questionnaires included demographic, disease information and paraclinical findings. Data was analyzed by SPSS 14 software and paired T-test and ANOVA. Results: The fatigue score mean of the patients was 5.1. Women, widow and people without job reported higher fatigue. By reducing the level of education and income and increasing the age, dialysis history and risk of chronic renal failure the fatigue increased These differences were significant only in terms of gender, income and history of chronic renal failure. Mean of fatigue was insignificantly decreased in patients with hemoglobin equal to 12-14 gr/dl, systolic blood pressure >160 mmHg, urea <; 30 and creatinine 6-8 mgr∕dl. Conclusion: Most hemodialysis patients suffer from high scores of fatigue. In order to improve patient care and promote patients quality of life, nurses should identify fatigue, high risk patients and strategies for decrease it. کلیدواژه ها, خستگی, نارسایی کلیه, همودیالیز Keywords, Fatigue, Renal Failure, Hemodialysis 13 14 http://jccnursing.com/browse.php?a_code=A-10-39-47&slc_lang=fa&sid=1 اعظم sajjadi a اعظم سجادی arasajadi@yahoo.com 1003194753284600697 1003194753284600697 No department of surgary internal, faculty of nursing, military university of medical sciences, tehran, iran گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ایران بهناز farmahini farahani b بهناز فرمهینی فراهانی 1003194753284600698 1003194753284600698 No faculty of nursing amp;amp; midwifery, medical branch of islamic azad university, tehran, iran دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران، تهران، ایران سیمین esmailpoor zanjani s سیمین اسماعیل پور زنجانی 1003194753284600699 1003194753284600699 No faculty of nursing amp;amp; midwifery, medical branch of islamic azad university, tehran, iran دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران، تهران، ایران بنفشه dormanesh b بنفشه درمنش 1003194753284600700 1003194753284600700 No department of nephrology, faculty of medicine, aja university of medical sciences, tehran, iran گروه نفرولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارتش، تهران، ایران محمد zare m محمد زارع 1003194753284600701 1003194753284600701 No faculty of medicine, medical branch of islamic azad university, tehran, iran دانشکده پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد پزشکی تهران، تهران، ایران