fa تاثیر مراقبت های پرستاری برنامه ریزی شده در کاهش عوارض همودیالیز عمومى General پژوهشي Research اهداف: این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مراقبت­های پرستاری برنامه­ریزی­شده در پیشگیری از عوارض حین همودیالیز در بیماران تحت درمان در بیمارستان­های وابسته به دانشگاه شهید بهشتی انجام شد. روش­ها: در مطالعه نیمه­تجربی تک­گروهی قبل و بعد، 30 بیمار تحت همودیالیز به­صورت غیرتصادفی انتخاب شدند. اطلاعات به­وسیله دو چک­لیست مشاهده­ای و پرسش­نامه دموگرافیک جمع­آوری شد. پروتکل مراقبتی بر اساس منابع معتبر و تایید خبرگان تهیه شد. پروتکل مراقبتی شامل آماده­سازی دستگاه همودیالیز، آماده­سازی بیمار و اتصال بیمار به دستگاه، مراقبت ضمن همودیالیز (کنترل فشار خون هریک ساعت و بررسی عوارض و رفع آن) و مراقبت بلافاصله بعد از همودیالیز شامل کنترل و ثبت وزن، فشار خون و خونریزی پس از جدایی بیمار از دستگاه بود. داده­ها با آزمون آماری تست دقیق فیشر بررسی شدند. یافته­ها: در فراوانی اُفت فشار خون، افزایش فشار خون, تهوع و استفراغ و کرامپ­های عضلانی, در مرحله قبل و بعد از مراقبت تفاوت معنی­داری وجود داشت. نتیجه­گیری: پرستاران با انجام مراقبت­های برنامه­ریزی­شده می­توانند باعث کاهش عوارض در بیماران همودیالیزی شده و در نهایت باعث افزایش طول عمر با عوارض کمتر و احساس رضایت بیشتر در این بیماران شوند. Aims: This study performed with the aim of assessing the effect of programmed nursing care on prevention of hemodialysis complications in under treatment patients in Shahid Beheshti University hospitals. Methods: This research is a semi-experimental one-group after and before study. 30 under hemodialysis patients selected non-randomly. These 30 patients once considered as control group and once as case group. The data collecting instrument consist of two checklist and demographic specifications questionnaire. The nursing care protocol supplied based on valid references and professional acceptance. Nursing care protocol contained preparing of hemodialysis machine, preparing of patient and machine connecting to patient, caring during hemodialysis (blood pressure control every 0.5 to 1 hour and checking the complication and its removal) and caring immediately after hemodialysis included control and chart of weight, blood pressure and hemorrhage after disconnecting of patient from machine. Data analyzed by Fisher exact test. Results: There were significant differences at frequency of hypotention, hypertention, nausea and vomiting and muscles cramp after and before care performing stages. Conclusion: Nurses can decrease hemodialysis complications in patients by performing programmed nursing care that finally cause to longevity of life with lower complication and more satisfaction. دیالیز خونی, مراقبت پرستاری, ارزیابی پرستاری Hemodialysis, Nursing Care, Nursing Assessment 55 59 http://jccnursing.com/browse.php?a_code=A-10-39-19&slc_lang=fa&sid=1 الهه mottahedian tabrizi e الهه متحدیان تبریزی 1003194753284600580 1003194753284600580 No سهیل najafi mehri s سهیل نجفی مهری 1003194753284600581 1003194753284600581 No صدیقه samiey s صدیقه سمیعی samiey_sedigh@yahoo.com 1003194753284600582 1003194753284600582 No department of internal surgery, faculty of nursing amp;amp; midwifery, tehran university of medical sciences, tehran, iran گروه داخلی جراحی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران، ایران بهزاد einollahi b بهزاد عین اللهی 1003194753284600583 1003194753284600583 No غلامرضا babaei gh r غلامرضا بابایی 1003194753284600584 1003194753284600584 No عیسی mohammadi e عیسی محمدی 1003194753284600585 1003194753284600585 No