OTHERS_CITABLE استاد ارجمند جناب آقای دکتر عباس عبادی سردبیر محترم نشریه علمی پژوهشی «پرستاری مراقبت‌های ویژه» با سلام و احترام؛ اخیراً مقاله ارزشمندی با عنوان «تأثیر آموزش ترکیبی مبتنی بر شبیه‌ساز بر صلاحیت بالینی پرستاران در تهویه مکانیکی» به قلم باقر آغال و همکاران [1] که در آن نشریه وزین منتشر شده است را با علاقه و دقت فراوان مطالعه کردم. نویسندگان محترم در این پژوهش به یکی از چالش‌برانگیزترین و حیاتی‌ترین حوزه‌های مراقبت پرستاری پرداخته‌اند که از این حیث تلاش ایشان بسیار ارزشمند و شایسته تقدیر است. با این وجود پس از بررسی دقیق ساختار و روش‌شناسی این مطالعه چند نکته و ابهام متدولوژیک به نظر می‌رسد که توجه به آن‌ها می‌تواند به شفافیت بیشتر نتایج و ارتقای غنای علمی این حوزه کمک شایانی نماید. از این رو نکات زیر جهت استحضار حضرت‌عالی و نویسندگان محترم مقاله تقدیم می‌شود: ۱. سوگیری در مقایسه گروه‌ها (Comparison Bias) و ماهیت ابزار سنجش: بر اساس متن مقاله گروه مداخله تحت آموزش ترکیبی (تئوری + عملی با استفاده از شبیه‌ساز ونتیلاتور) قرار گرفته‌اند در حالی که گروه کنترل صرفاً آموزش تئوری (سخنرانی و پاورپوینت) دریافت کرده‌اند. از سوی دیگر ابزار سنجش پیامد در این مطالعه «آزمون ساختاریافته بالینی عینی» بوده است که ذاتاً یک آزمون عملی و مهارتی است. پر واضح است گروهی که فرصت کار عملی با دستگاه (شبیه‌ساز) را داشته‌اند در یک آزمون عملی عملکرد بسیار بهتری نسبت به گروهی خواهند داشت که صرفاً آموزش تئوری دیده‌اند. این طراحی یک سوگیری ذاتی به نفع گروه مداخله ایجاد می‌کند. مقایسه منصفانه‌تر زمانی شکل می‌گرفت که گروه کنترل نیز معادل ساعات آموزش عملی گروه مداخله نوعی تمرین بالینی (مثلاً کار با ونتیلاتور واقعی در بخش تحت نظارت) دریافت می‌کردند تا تأثیر دقیق «شبیه‌ساز» به عنوان یک رسانه آموزشی متمایز شود. ۲. عدم اشاره به کورسازی ارزیابان (Lack of Assessor Blinding): در مطالعات آموزشی کورسازی شرکت‌کنندگان و مدرسین عملاً امکان‌پذیر نیست؛ اما کورسازی ارزیابانِ پیامد (Outcome Assessors) برای جلوگیری از «سوگیری تشخیص» (Detection Bias) یک ضرورت روش‌شناختی است. در این مقاله ذکر شده است که در هر ایستگاه آزمون ساختاریافته بالینی عینی یک داور حضور داشته است اما هیچ اشاره‌ای به این موضوع نشده است که آیا این داوران نسبت به تخصیص پرستاران (اینکه هر پرستار متعلق به گروه شبیه‌ساز است یا سخنرانی) ناآگاه (Blinded) بوده‌اند یا خیر. عدم کورسازی ارزیابان در آزمون حساسی مانند آزمون ساختاریافته بالینی عینی می‌تواند به شدت روایی نتایج را تحت‌الشعاع قرار دهد. ۳. اثر یادگیری آزمون (Testing Effect) و فاصله کوتاه پیگیری: نویسندگان محترم ارزیابی‌ها را قبل و تنها «دو هفته» بعد از مداخله انجام داده‌اند. اجرای پیش‌آزمون در قالب آزمون ساختاریافته بالینی عینی خود به عنوان یک محرک آموزشی و یادگیری عمل می‌کند (اثر هاثورن یا (Testing effect) ارزیابی مجدد با همان ساختار در فاصله بسیار کوتاه دو هفته‌ای بیشتر نشان‌دهنده «حافظه کوتاه‌مدت» و آشنایی با ایستگاه‌هاست تا نهادینه شدن «صلاحیت بالینی». برای ادعای ارتقای صلاحیت بالینی در یک مهارت پیچیده مانند تهویه مکانیکی پیگیری‌های طولانی‌مدت‌تر (مثلاً یک تا سه ماهه) ضروری به نظر می‌رسد. ۴. عدم ذکر کد ثبت کارآزمایی بالینی (Clinical Trial Registration): مطالعات نیمه‌تجربی (Quasi-experimental) که دارای گروه مداخله و کنترل هستند و پیامدهای مرتبط با نظام سلامت (از جمله صلاحیت بالینی کادر درمان) را می‌سنجند بر اساس بیانیه CONSORT و قوانین کمیته بین‌المللی سردبیران مجلات پزشکی (ICMJE) نیازمند ثبت پیش‌گامانه در پایگاه‌های ثبت کارآزمایی بالینی مانند (IRCT) است. در این مقاله تنها به کد اخلاق اشاره شده است و جای خالی کد ثبت کارآزمایی به چشم می‌خورد. در پایان، ضمن تشکر مجدد از زحمات ارزشمند تیم تحقیق و سردبیر محترم برای فراهم آوردن بستر نشر چنین مقالات کاربردی، بسیار مشتاق هستم که نویسندگان محترم مقاله به این سؤالات و دغدغه‌های متدولوژیک پاسخ دهند. بدون شک بحث و تبادل نظر پیرامون این موارد به شفافیت علمی افزوده و راهگشای پژوهشگران آتی در طراحی مداخلات آموزشی مؤثرتر در بخش‌های مراقبت ویژه خواهد بود. منبع 1. Aghal B, Moradyan ST, Said Y. Comparing the Effects of Traditional Versus Simulator-Based Mechanical Ventilation Training on Nurses' Clinical Competence. Journal of Critical Care Nursing. 2025;18(3):0-0. http://jccnursing.com/article-1-876-fa.pdf 2026-01-03 1 2 10.30491/JCC.18.4.1 Professor Abbas Ebadi Editor-in-Chief, Critical Care Nursing Dear Professor Ebadi, I read with interest and close attention the recent article "The effect of simulator-based blended training on the clinical competence of nurses in mechanical ventilation" by Aghal and colleagues (1), published in your journal. In this study the authors take on one of the most demanding and vital areas of nursing care, and for that their work is valuable and deserves recognition. That said, a careful look at the study's design and methodology brought a few methodological points and uncertainties to mind, and attention to them could make the results clearer and add to the scientific value of this field. I therefore offer the following for your attention and that of the authors: 1. Comparison bias and the nature of the outcome measure. According to the article, the intervention group received blended training (theory plus hands-on practice with a ventilator simulator), whereas the control group received theoretical instruction only (lecture and PowerPoint). At the same time, the outcome was measured with the Objective Structured Clinical Examination, which is by its nature a practical, skills-based test. It is plain that a group given the chance to work in practice with the device (the simulator) will perform far better on a practical examination than a group taught by theory alone. This design creates an inherent bias in favor of the intervention group. A fairer comparison would have been possible if the control group had also received some form of clinical practice equivalent in hours to the intervention group's hands-on training (for example, working with a real ventilator under supervision on the ward), so that the specific effect of the simulator as a distinct educational medium could be isolated. 2. No mention of assessor blinding. In educational studies, blinding participants and instructors is practically impossible; blinding the outcome assessors, however, is a methodological necessity for preventing detection bias. The article states that one examiner was present at each station of the Objective Structured Clinical Examination, but it says nothing about whether these examiners were blinded to the nurses' group allocation (that is, whether a given nurse belonged to the simulator group or the lecture group). A lack of assessor blinding in a test as sensitive as the Objective Structured Clinical Examination can seriously undermine the validity of the results. 3. Testing effect and the short follow-up interval. The authors carried out their assessments before the intervention and only "two weeks" afterwards. Administering the pre-test as an Objective Structured Clinical Examination itself acts as a learning and training stimulus (the testing effect). Re-assessment with the same format after such a short two-week interval reflects short-term memory and familiarity with the stations more than any lasting acquisition of clinical competence. To claim improved clinical competence in a complex skill such as mechanical ventilation, longer follow-up (for example, one to three months) seems essential. 4. No clinical trial registration number. Quasi-experimental studies that include an intervention group and a control group and that measure health-system outcomes (among them the clinical competence of care staff) require prospective registration in a clinical trial registry (such as the IRCT), in line with the CONSORT statement and the recommendations of the International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE). This article mentions only an ethics code, and a trial registration number is notably absent. In closing, while thanking the research team once again for their valuable efforts and the editor for providing a venue for such applied work, I would be very glad if the authors could respond to these questions and methodological concerns. An exchange of views on these matters would no doubt add to scientific clarity and help guide future researchers in designing more effective educational interventions in critical care units. With renewed respect  http://jccnursing.com/article-1-876-en.pdf 2026-01-03 1 2 10.30491/JCC.18.4.1 Maliheh Salimi Bani 1 Student Research Committee, Faculty of Nursing, Baqiyatallah University of Medical Sciences, Tehran, Iran AUTHOR

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: سکته حاد ایسکمیک یکی از شایع‌ترین علل بروز نقص‌های نورولوژیک است که در اثر اختلال در خون‌رسانی عروق مغزی ایجاد می‌شود و از علل مهم مرگ‌ومیر و ناتوانی در سراسر جهان به‌شمار می‌رود. با توجه به اهمیت تشخیص و درمان به‌موقع، این مطالعه با هدف بررسی علائم بالینی، عوارض و پیش‌آگهی بیماران مبتلا به علائم سکته ایسکمیک جدید (کد 724) مراجعه‌کننده یا انتقال به اورژانس به بیمارستان‌های تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شاهرود در سال‌های 1400–1401 انجام شد. روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی بر روی تمامی بیمارانی که از مهرماه ۱۴۰۰ تا مهرماه ۱۴۰۱ با علائم جدید سکته مغزی به اورژانس بیمارستان امام حسین (ع) شاهرود مراجعه کردند، صورت گرفت. پس از انجام سی اسکن مغزی و دریافت یا عدم دریافت درمان ترومبولیتیک، بیماران وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک، علائم بالینی و نورولوژیک، عوارض و پیش‌آگهی بیماران جمع‌آوری شد. یافته‌ها: در این مطالعه 197 بیمار مورد بررسی قرار گرفتند که (3/54 درصد) از آن‌ها مرد بودند و میانگین سنی بیماران 7/13 ± 95/68 سال گزارش شد. از نظر تظاهرات بالینی، شایع‌ترین علائم به‌ترتیب شامل اختلال تکلم (0/35 درصد)، اختلالات حرکتی و اسکلتی- عضلانی (33 درصد)، اختلال بلع (7/15 درصد)، اختلالات گوارشی و دفعی (7/12 درصد)، اختلالات روان‌شناختی (7/12 درصد)، مشکلات قلبی (6/0 درصد) و تشنج (1/4 درصد) بودند. در مجموع 49 بیمار (9/24 درصد) درمان ترومبولیتیک دریافت کرده بودند و 12 بیمار (4/6 درصد) در طول بستری فوت شدند. تحلیل داده‌ها نشان داد که بین دریافت یا عدم دریافت درمان ترومبولیتیک و بروز علائم بالینی مختلف ارتباط آماری معناداری وجود نداشت. هیچ‌یک از بیماران دریافت‌کننده ترومبولیتیک دچار مرگ‌ومیر نشده بودند که این اختلاف از نظر آماری معنادار بود (040/0 = P). همچنین میانگین سنی بیماران دریافت‌کننده ترومبولیتیک به‌طور معناداری کمتر بود (009/0 = P) و قدرت اندام‌ها در این گروه بالاتر گزارش شد (022/0 = P). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که درمان ترومبولیتیک می‌تواند به‌عنوان یک روش درمانی مؤثر در بیماران مبتلا به سکته حاد ایسکمیک مورد توجه قرار گیرد و استفاده از آن با مرگ‌ومیر کمتری همراه بوده است. همچنین به نظر می‌رسد انتخاب مناسب بیماران و شروع به‌موقع درمان در بهبود پیامدهای بیماران نقش مهمی داشته باشد. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده با حجم نمونه بیشتر و طراحی دقیق‌تر، اثر این درمان بر پیامدهای کوتاه‌مدت و بلندمدت بیماران مبتلا به سکته مغزی بیشتر بررسی شود. http://jccnursing.com/article-1-853-fa.pdf 2026-07-11 3 10 10.30491/JCC.18.4.3 سکته ایسکمیک حاد عوارض پیش‌آگهی حوادث مغزی عروقی Background & aim: Acute ischemic stroke is one of the most common causes of neurological deficits and occurs due to interrupted cerebral blood supply. It is considered one of the leading causes of mortality and disability worldwide. This study aimed to evaluate the clinical presentation, complications, and prognosis of patients with acute ischemic stroke (Code 724) who were presenting to the emergency departments of hospitals affiliated with Shahroud University of Medical Sciences during 2021–2022. Methods: This descriptive–analytical cross‑sectional study was conducted among all patients who presented to the emergency department of Imam Hossein Hospital in Shahroud with acute stroke symptoms from October 2021 to October 2022.  Eligible patients underwent brain CT scanning and were included regardless of whether thrombolytic therapy was administered. Demographic information, clinical and neurological symptoms, complications, and patient prognosis were collected. Results: A total of 197 patients were included, of whom 54.3% were male. The mean age of the patients was 68.95±13.7 years. The most common clinical presentations were speech impairment (35.0%), motor deficits (33.0%), dysphagia (15.7%), gastrointestinal and excretory disorders (12.7%), psychological disturbances (12.7%), cardiac complications (6.6%), and seizures (4.1%). In total, 49 patients (24.9%) received thrombolytic therapy, and 12 patients (6.4%) died during hospitalization. Data analysis showed that there was no statistically significant association between receiving or not receiving thrombolytic therapy and the occurrence of different clinical symptoms. None of the patients who received thrombolytic therapy experienced mortality, and this difference was statistically significant (P = 0.040). In addition, the mean age of patients who received thrombolytic therapy was significantly lower (P = 0.009), and limb muscle strength was higher in this group (P = 0.022). Conclusion: The results of this study suggest that thrombolytic therapy can be considered an effective treatment method for patients with acute ischemic stroke and was associated with lower mortality in the studied patients. Appropriate patient selection and timely treatment initiation are critical determinants of outcome. Further studies with larger sample sizes and more precise designs are recommended to better evaluate the short‑ and long‑term outcomes of this therapy in stroke patients. http://jccnursing.com/article-1-853-en.pdf 2026-07-11 3 10 10.30491/JCC.18.4.3 Acute Ischemic Stroke Complications Prognosis Cerebrovascular Events Zohreh Saleh Nassaj safirnassaj@gmail.com 1 Department of Emergency Medicine, School of Medicine, Shahroud University of Medical Sciences, Shahroud, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-2241-4896 Habibeh Kalai Mokhar habibeh_mokh@gmail.com 2 Student Research Committee, School of Medicine, Shahroud University of Medical Sciences, Shahroud, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-5789-4896 OMID Garkaz omid_garkaz23@gmail.com 3 Department of Epidemiology, School of Public Health, Shahroud University of Medical Sciences, Shahroud, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-3224-3654 Hamid Reza MEHRYAR hamidrezamehryar2010@gmail.com 4 Department of Emergency Medicine, School of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7891-8712

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: بیماری هموفیلی، یکی از بیماری‌های خونریزی‌دهنده مزمن است که تا پایان عمر بیمار، همراه اوست. بیماران مبتلا، نیازمند مراقبت و حمایت بسیاری هستند و مراقبانِ آنان، بار مراقبتی فراوانی را بر دوش می‌کشند. از این رو، این پژوهش با هدف واکاوی عوامل تسهیل‌کننده‌ بار مراقبت در مراقبانِ کودکان مبتلا به بیماری هموفیلی، انجام شد. روش‌ها: روش پژوهش، کیفی از نوع پدیدارشناختی بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مراقبانِ کودکان مبتلا به بیماری هموفیلی مراجعه‌کننده به بیمارستان بقایی دو شهر اهواز بود که از جامعه آماری مدنظر، 26 مراقب به شیوه نمونه‌گیری دردسترس و گلوله برفی، انتخاب و با استفاده از مصاحبه نیمه ساختاریافته تا حد رسیدن به اشباع داده‌ها، بررسی شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به دستیابی به دو مضمون اصلی و پنج مضمون فرعی شد. مضمون اصلی مشکلات پایدار درمان شامل مضامین فرعی (مشکلات مرتبط با پیگیری درمان و مسائل مالی و مشکلات مرتبط با دریافت درمان) و مضمون اصلی تنش‌های درونی و بیرونی شامل مضامین فرعی (مشکلات فردی مراقب، مشکلات ارتباطی با کودک بیمار و عدم دریافت حمایت‌های مؤثر) بود. نتیجه‌گیری: مراقبان کودکان هموفیلی که عمدتاً پدر و مادر کودک بیمار هستند، برای مراقبت، فشار مضاعفی را تحمل می‌کنند و با مشکلات بسیاری همچون نداشتن شغل مناسب، شرایط سخت فرد بیمار، نبود دارو و مشکلات ارتباطی مواجه هستند؛ از این‌رو، بایستی برنامه‌های مخصوص پیشگیری، درمان و توانبخشی مخصوص این مراقبان، برنامه‌ریزی و اجرا شود. http://jccnursing.com/article-1-861-fa.pdf 2026-07-11 11 32 10.30491/JCC.18.4.11 بار مراقبت عوامل تسهیل‌کننده‌ مراقبانِ کودکان هموفیلی Background & aim: Hemophilia is a chronic bleeding disorder that accompanies the patient until the end of his life. Affected patients require a lot of care and support, and their caregivers bear a lot of burden of care. Therefore, this study was conducted with the purpose of investigating the factors facilitating burden of care in caregivers of children with hemophilia. Methods: The research method was a qualitative phenomenological type. The statistical population of the research included all the caregivers of children with hemophilia referred to Baghaei two hospital in city of Ahvaz, and 26 caregivers were selected by available sampling and snowball from the considered statistical population and were investigated using a semi-structured interview until reaching data saturation. Results: Data analysis led to two main themes and five sub-themes. The main theme of persistent treatment problems included subthemes (problems related to treatment follow-up and financial issues and problems related to receiving treatment), and the main theme of external stresses included (personal problems of the caregiver, communication problems with the sick child and lack of effective support). Conclusion: Caregivers of hemophiliac children, who are mainly the parents of the sick child, bear additional pressure for care and have many problems such as not having a suitable job, difficult conditions of the sick person and lack of medication and communication problems; therefore, special prevention, treatment and rehabilitation programs for these caregivers should be planned and implemented. http://jccnursing.com/article-1-861-en.pdf 2026-07-11 11 32 10.30491/JCC.18.4.11 Burden of Care Factors Facilitating Caregivers of Children Hemophilia Fatemeh Zanganeh f.zangeneh2022@gmail.com 1 Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, Ardakan University, Ardakan, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5591-9036 Mohammad Hadi Safi m.h.safi@ardakan.ac.ir 2 Department of Counseling, Faculty of Humanities and Social Sciences, Ardakan University, Ardakan, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7013-5304 Bijan Keikhaei Dehdezi keikhaeib@ajums.ac.ir 3 Thalassemia & Hemoglobinopathy Research center, Health research institute, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-3087-7650

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: مدیریت زخم‌های حاد و مزمن یکی از چالش‌های مهم نظام‌های سلامت است که با افزایش شیوع بیماری‌های مزمن و سالمندی جمعیت، اهمیت آن بیش از پیش افزایش یافته است. در سال‌های اخیر، رویکردهای نوین و فناوری‌های نوظهور نقش مهمی در بهبود روند ترمیم زخم و کاهش عوارض آن ایفا کرده‌اند. این مطالعه با هدف مرور روایتی رویکردهای مدرن و فناوری‌های نوین در مدیریت زخم انجام شد. روش‌ها: این مطالعه یک مرور روایتی است که با جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های  PubMed, Scopus،Web of Science،Google Scholar  و Science Direct  از سال 2010 تا 2026 انجام شد. مطالعات مرتبط با روش‌های نوین مدیریت زخم شامل پانسمان‌های پیشرفته، درمان‌های مکانیکی، بیولوژیک، دارویی و فناوری‌های نوین وارد مطالعه شدند. داده‌ها بصورت توصیفی و بر اساس تحلیل موضوعی استخراج و طبقه‌بندی شدند. یافته‌ها: در مجموع 27 مطالعه وارد تحلیل نهایی شدند. یافته‌ها نشان داد که مداخلات نوین مدیریت زخم در چهار طبقه اصلی شامل درمان‌های مکانیکی (مانند فشار منفی، درمان فشاری و روش‌های انرژی‌محور)، درمان‌های بیولوژیکی (محصولات مبتنی بر سلول و بافت، پلاسمای غنی از پلاکت و درمان با سلول‌های بنیادی)، درمان‌های دارویی (آنتی‌بیوتیک‌ها، عوامل موضعی و اکسیژن‌درمانی) و فناوری‌های نوین (پانسمان‌های نوین، پانسان‌های هوشمند و هوش مصنوعی) قابل دسته‌بندی هستند. بیشترین مطالعات مربوط به زخم‌های مزمن به‌ویژه زخم پای دیابتی و زخم فشاری بودند و روند کلی نشان‌دهنده حرکت به سمت مراقبت شخصی‌سازی‌شده و فناوری‌محور است. نتیجه‌گیری: یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که آینده مدیریت زخم به سمت استفاده ترکیبی از فناوری‌های زیستی، مهندسی بافت و هوش مصنوعی در حال حرکت است. با وجود پیشرفت‌های قابل توجه، چالش‌هایی مانند هزینه، دسترسی محدود و کمبود شواهد با کیفیت همچنان پابرجاست و نیاز به مطالعات بالینی قوی‌تر وجود دارد. http://jccnursing.com/article-1-866-fa.pdf 2026-07-11 33 50 10.30491/JCC.18.4.33 مدیریت زخم زخم مزمن پانسمان‌های پیشرفته درمان زخم با فشار منفی پانسمان‌های هوشمند هوش مصنوعی پزشکی بازساختی فناوری‌های نوین سلامت پانسمان زیست‌فعال زخم پای دیابتی Background & aim: Management of acute and chronic wounds remains a major healthcare challenge, exacerbated by the rising prevalence of chronic diseases and aging populations. In recent years, modern approaches and emerging technologies have played an increasingly important role in improving wound healing outcomes. This narrative review aimed to explore contemporary approaches and emerging technologies in wound management. Methods: This narrative review was conducted through a comprehensive search of PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar, and Science Direct databases from 2010 to 2026. Studies addressing advanced wound care strategies, including mechanical, biological, pharmacological, and technology-based interventions, were included. Data were extracted and narratively synthesized. Results: A total of 27 studies were included. Modern wound management strategies were categorized into four main domains: mechanical therapies (including negative pressure wound therapy, compression therapy, and energy-based modalities), biological approaches (including cellular and tissue-based products, platelet-rich plasma, and stem cell therapy), pharmacological treatments (including antimicrobials and oxygen therapy), and emerging technologies (including smart dressings and artificial intelligence). Most studies focused on chronic wounds, particularly diabetic foot ulcers and pressure injuries, highlighting a shift toward personalized and technology-driven wound care. Conclusion: Future wound management appears to be moving toward integrated approaches combining biotechnology, tissue engineering, and artificial intelligence. Despite significant advances, challenges such as cost, accessibility, and limited high-quality evidence remain, underscoring the need for further clinical research. http://jccnursing.com/article-1-866-en.pdf 2026-07-11 33 50 10.30491/JCC.18.4.33 Wound management Chronic wound Advanced wound dressings Negative pressure wound therapy Smart dressings Artificial intelligence Regenerative medicine Emerging healthcare technologies Bioactive dressings Diabetic foot ulcer fateme ghasemifard fg.star1373@gmail.com 1 - AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1772-7332 mehdi jafarioori m.jafarioori@gmail.com 2 - AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-1452-4124

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: کودکان در شرایط جنگ و بحران‌های انسانی در معرض انواع فشارهای روانی و اجتماعی قرار می‌گیرند که می‌تواند سلامت روان و رشد آنان را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، بسیاری از کودکان علی‌رغم تجربه شرایط دشوار، توانایی سازگاری و بازسازی روانی خود را حفظ می‌کنند. این پدیده که با عنوان تاب‌آوری شناخته می‌شود، تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی شکل می‌گیرد. هدف این پژوهش تبیین راهبردهای ارتقای تاب‌آوری کودکان در شرایط بحران جنگ از منظر مادران و پرستاران بود. روش‌ها: این تحقیق کیفی از نوع تحلیل محتوای مرسوم بود که در سال 1405 در بیمارستان کودکان امام حسین (ع) اصفهان انجام شد. شرکت‌کنندگان در مطالعه شامل ۲۰ مادر و ۱۵ پرستار مراقبت‌های ویژه اطفال بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های عمیق فردی جمع‌آوری و با رویکرد Graneheim و Lundman تحلیل شدند. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج چندین تم اصلی شد که مهم‌ترین آن‌ها شامل تاب‌آوری رابطه‌مند و هم‌تنظیمی هیجانی، تاب‌آوری شناختی و معنوی، عاملیت کودک و صدا داشتن، بازی و خلاقیت به‌عنوان ابزار پردازش تروما، حمایت اجتماعی و نهادی، همگرایی و واگرایی دیدگاه‌های مادران و پرستاران و در نهایت مفهوم فراگیر «تاب‌آوری به‌مثابه هم‌تنظیمی مذاکره‌شده» بود. یافته‌ها نشان داد که تاب‌آوری کودکان در بستر تعامل میان کودک، خانواده و شبکه‌های حمایتی اجتماعی شکل می‌گیرد و فرآیندی پویا و چندسطحی است. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که تقویت تاب‌آوری کودکان در شرایط بحران نیازمند رویکردی جامع و چندسطحی است که روابط خانوادگی، منابع اجتماعی و مداخلات حرفه‌ای را به‌طور هم‌زمان در نظر بگیرد. مفهوم هم‌تنظیمی مذاکره‌شده می‌تواند چارچوبی مفهومی برای طراحی مداخلات حمایتی مؤثر در حوزه سلامت روان کودکان در شرایط بحران فراهم کند. http://jccnursing.com/article-1-865-fa.pdf 2026-07-11 51 68 10.30491/JCC.18.4.51 تاب‌آوری کودک جنگ بحران مادر پرستار Background & aim: Children facing war and humanitarian crises are exposed to various psychological and social stressors that can adversely affect their mental health and development.  Despite such adversity, many children maintain adaptive capacity and psychological recovery. This phenomenon, known as resilience, is shaped by a combination of individual, familial, and social factors.  This study aimed to explore and compare strategies for enhancing children's resilience during wartime crises from the perspectives of mothers and PICU nurses. Methods: This qualitative conventional content analysis study was conducted in 2026, at Imam Hussein Children’s Hospital in Isfahan, Iran. Participants included 20 mothers and 15 pediatric intensive care unit (PICU) nurses, selected through purposive sampling with maximum variation. Data were collected through semi-structured in-depth interviews and analysed using Graneheim and Lundman approach until data saturation was reached. Results: Analysis identified several main themes. The most significant themes included relational resilience and emotional co-regulation, cognitive and spiritual resilience, child agency and voice, play and creativity as trauma processing tools, social and institutional support, convergence and divergence of mothers’ and nurses’ perspectives, and ultimately, the overarching concept of “resilience as negotiated co-regulation.” Findings indicated that children’s resilience develops within the context of interactions among the child, family, and social support networks, representing a dynamic and multi-level process. Conclusion: The results of this study suggest that enhancing children’s resilience in crises necessitate a comprehensive multilevel approach that simultaneously considers family relationships, social resources, and professional interventions. The concept of negotiated co-regulation can provide a conceptual framework for designing effective supportive interventions in the field of child mental health in crisis contexts. http://jccnursing.com/article-1-865-en.pdf 2026-07-11 51 68 10.30491/JCC.18.4.51 Resilience Child War Crisis Mother Nurse narges hashemi setare137030@gmail.com 1 AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4052-4346 ATEFEH SHAMSI setare137093@yahoo.com 2 AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-4204-5480

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: پیشرفت‌های اخیر در مراقبت‌های ویژه کودکان موجب افزایش چشمگیر نرخ بقا در بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن شده است. با این حال، بقای زیستی لزوماً به معنای بازگشت موفق به کارکردهای تحصیلی و اجتماعی نیست. بازگشت به مدرسه یکی از مهم‌ترین شاخص‌های بازیابی عملکردی در کودکان پس از بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) محسوب می‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی موانع بازگشت به مدرسه و تبیین مدل ساختاری عوامل پیش‌بینی‌کننده سازگاری تحصیلی در دانش‌آموزان مبتلا به بیماری‌های مزمن انجام شد. روش‌ها: این مطالعه با طرح توصیفی- تحلیلی مقطعی و رویکرد کمی در سال ۱۴۰۴ انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان 7 تا 12 ساله مبتلا به بیماری‌های مزمن ساکن شهر مشهد بود که طی شش ماه نخست سال ۱۴۰۴ تجربه بستری در بخش مراقبت‌های ویژه (ICU) را داشته‌اند. نمونه پژوهش شامل 212 دانش‌آموز بود که از سه بیمارستان آموزشی و 28 مدرسه ابتدایی به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه کیفیت زندگی مرتبط با سلامت کودکان (PedsQL)، مقیاس اضطراب کودکان اسپنس (SCAS)، پرسشنامه سازگاری تحصیلی بود. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون t مستقل، تحلیل واریانس، رگرسیون چندمتغیره و مدل معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین سن شرکت‌کنندگان 2/10 ± 1/9 سال بود و 8/53 درصد پسر بودند. نتایج نشان داد 7/63 درصد دانش‌آموزان طی شش ماه نخست پس از ترخیص، سطوح بالایی از دشواری در بازگشت به مدرسه را تجربه کرده‌اند، در تحلیل رگرسیون چندگانه، سه متغیر به‌عنوان پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار سازگاری تحصیلی شناسایی شدند: خستگی مزمن (001/0>P، 41/0 = β)، اضطراب تحصیلی (001/0>P، 35/0 = β) و نبود حمایت آموزشی مدرسه (002/0 = P، 29/0 = β). مدل رگرسیونی توانست 52 درصد از واریانس سازگاری تحصیلی را تبیین کند (52/0 = R²). نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که وضعیت جسمانی از طریق متغیرهای روان‌شناختی اثر غیرمستقیم و معناداری بر سازگاری تحصیلی دارد (اثر غیرمستقیم = 27/0، 01/0>P). شاخص‌های برازش مدل نشان‌دهنده برازش مطلوب بودند (14/2 = χ²/df؛ 94/0 = CFI؛ 92/0 = TLI؛ 05/0 = RMSEA؛ 04/0 = SRMR). اندازه اثر کلی مدل در سطح متوسط تا بالا ارزیابی شد. نتیجه‌گیری: یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که بازگشت به مدرسه در دانش‌آموزان مبتلا به بیماری‌های مزمن پس از بستری در ICU پدیده‌ای چند بعدی است که تحت تأثیر تعامل عوامل جسمانی، روان‌شناختی و نهادی قرار دارد. خستگی مزمن و اضطراب تحصیلی مهم‌ترین موانع فردی و نبود حمایت ساختاری مدرسه مهم‌ترین مانع نهادی شناسایی شدند. طراحی برنامه‌های انتقالی بیمارستان- مدرسه، تدوین برنامه‌های آموزشی فردمحور و مداخلات روان‌شناختی هدفمند می‌تواند به بهبود سازگاری تحصیلی و کاهش افت آموزشی در این گروه کمک کند. http://jccnursing.com/article-1-871-fa.pdf 2026-07-11 69 80 10.30491/JCC.18.4.69 بیماری مزمن بخش مراقبت‌های ویژه بازگشت به مدرسه سازگاری تحصیلی کودکان بستری‌شده Background & aim: Recent advances in pediatric critical care have significantly improved survival rates among children with chronic illnesses. However, biological survival does not necessarily translate into successful recovery of academic and social functioning. School reintegration is considered one of the most important indicators of functional recovery in children following discharge from the Intensive Care Unit (ICU). The present study aimed to investigate barriers to school reintegration and develop a structural model of factors predicting academic adjustment among students with chronic illnesses. Methods: This cross-sectional descriptive-analytical study was conducted in 2024. The target population included all students aged 7 to 12 years old with chronic illness residing in Mashhad who had experienced ICU hospitalization during the first six months of 2024. A total of 212 students selected from three teaching hospitals and 28 elementary schools using convenience sampling. Data collection tools included the Children's Health-Related Quality of Life Questionnaire (PedsQL), Spence Children's Anxiety Scale (SCAS), and the Academic Adjustment Questionnaire. The data were analyzed using descriptive statistics, independent t-test, analysis of variance, multiple regression, and structural equation modeling. Results: The mean age of participants was 10.2 ± 1.9 years, and 53.8% were male. A total of 63.7% of students experienced substantial difficulties in school reintegration during the first six months after discharge. Multiple regression analysis identified three significant predictors of academic adjustment: chronic fatigue (β = 0.41, P<0.001), academic anxiety (β = 0.35, P<0.001), and inadequate school support (β = 0.29, P = 0.002). The regression model explained 52% of the variance in academic adjustment (R² = 0.52). Structural equation modeling indicated that physical health status exerted a significant indirect effect on academic adjustment through psychological variables (indirect effect = 0.27, P<0.01). Model fit indices indicated acceptable model fit (χ²/df = 2.14; CFI = 0.94; TLI = 0.92; RMSEA = 0.05; SRMR = 0.04). The overall model effect size was moderate to large. Conclusion: School reintegration among students with chronic illnesses following ICU discharge is a multidimensional process influenced by the interaction of physical, psychological, and institutional factors. Chronic fatigue and academic anxiety emerged as the most important individual barriers, and inadequate structured school support as the primary institutional barrier. Developing hospital-to-school transition programs, implementing individualized educational plans, and providing targeted psychological interventions may improve academic adjustment and reduce educational disruption in this population. http://jccnursing.com/article-1-871-en.pdf 2026-07-11 69 80 10.30491/JCC.18.4.69 Chronic Illness Intensive Care Unit School Reintegration Academic Adjustment Hospitalized Children Narges Zamani n.zamani1367@yahoo.com 1 PhD in Health Psychology, Department of Psychology, Faculty of Medical Sciences, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-9128-7224

OTHERS_CITABLE مقدمه: دیابت نوع ۲ یکی از مهم‌ترین مشکلات سلامت عمومی جهان است که شیوع آن رو به افزایش بوده و با عوارض متعدد همراه است. امروزه درمان‌های مکمل مانند ماساژ بازتابی کف پا به عنوان رویکردی غیر دارویی برای کنترل قند خون مورد توجه قرار گرفته‌اند. مطالعه حاضر با هدف بررسی تأثیر ماساژ بازتابی کف پا بر هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد. روش‌ها: این کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی شده بر روی ۳۰ زن مبتلا به دیابت نوع ۲ انجام شد. شرکت‌کنندگان با روش بلوک‌های جایگشتی چهارتایی به دو گروه آزمون و کنترل تخصیص یافتند. گروه آزمون طی ۱۸ جلسه ۳۰ دقیقه‌ای (سه جلسه در هفته) تحت ماساژ بازتابی کف پا قرار گرفتند. داده‌ها قبل و بعد از مداخله جمع‌آوری و با آزمون‌های آماری تی مستقل، کای‌اسکوئر، من‌ویتنی و آزمون دقیق فیشر در سطح معنی‌داری p<0.05 تحلیل شدند. یافته­ ها: میانگین HbA1c و قند خون ناشتا قبل از مداخله بین دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشت (p=0.78 و p=0.19). پس از مداخله، کاهش معنی‌دار HbA1c در گروه آزمون نسبت به کنترل مشاهده شد (p=0.015) و قند خون ناشتا نیز به طور معنی‌داری کاهش یافت (p=0.01). نتیجه­ گیری: ماساژ بازتابی کف پا می‌تواند به عنوان یک روش مکمل ساده، کم‌هزینه و بدون عارضه در کاهش HbA1c و قند خون زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ مؤثر باشد. انجام مطالعات آینده با حجم نمونه بیشتر و جمعیت‌های متنوع‌تر توصیه می‌شود.   http://jccnursing.com/article-1-857-fa.pdf 2026-07-11 81 96 10.30491/JCC.18.4.81 ماساژ بازتابی کف پا هموگلوبین گلیکوزیله دیابت نوع 2 Background & aim: Type 2 diabetes is one of the most significant public health challenges worldwide, with rising prevalence and substantial associated complications in recent years, complementary therapies such as foot reflexology have attracted attention as non‑pharmacological approaches to blood glucose control. This study examined the effect of foot reflexology on glycated hemoglobin (HbA1c) in women with type 2 diabetes. Methods: This randomized controlled trial (RCT) was conducted with 30 women with type 2 diabetes. Participants were allocated into intervention and control groups using quadruple permuted block randomization. The intervention group received foot reflexology in 18 sessions of 30 minutes each (three sessions per week). Data were collected before and after the intervention and analyzed using the independent t-test, chi-square test, Mann-Whitney U test, and Fisher's exact test at a significance level of P<0.05. Results: At baseline, mean HbA1c and fasting blood glucose levels were comparable between groups (P = 0.78 and P = 0.19, respectively). After the intervention, a significant reduction in HbA1c was observed in the intervention group compared with the control group (P = 0.015), and fasting blood glucose levels were also significantly reduced (P = 0.01). Conclusion: These findings suggest that foot reflexology is a simple, low-cost, and safe complementary intervention that may reduce HbA1c and fasting blood glucose in women with type 2 diabetes.  Larger trials with more diverse populations are warranted to confirm these findings http://jccnursing.com/article-1-857-en.pdf 2026-07-11 81 96 10.30491/JCC.18.4.81 Foot Reflexology Glycated Hemoglobin (HbA1c) Type 2 Diabetes Maliheh Gholamzadeh malihegholamzade79@gmail.com 1 Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran AUTHOR https://orcid.org/0009-0002-0179-8168 Fatemeh Amini aminifereshteh5162@gmail.com 2 Student Research Committee, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0000-0000-0000 Ali Mohammadpour dr.mohammadpour@gmu.ac.ir 3 Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-7543-4821 Habib Shareinia habibshareinia@gmail.com 4 Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-0847-1432 Moosa Sajjadi sajjadi1975@gmail.com 5 Department of Medical Surgical Nursing, School of Nursing, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5449-9113

OTHERS_CITABLE زمینه و هدف: انسداد راه هوایی توسط جسم خارجی، یک اورژانس زمان‌محور است که دیسپچرها نقش کلیدی در مدیریت تلفنی آن دارند. بررسی عملکرد دیسپچرها و شناسایی عوامل مرتبط با بیمار، می‌تواند در بهبود پیامدها و طراحی اقدامات اصلاحی و آموزشی مؤثر باشد. با وجود شیوع بالای این وضعیت در ایران، تاکنون مطالعه‌ای به این موضوع نپرداخته است. این مطالعه با هدف تعیین عملکرد پرسنل دیسپچ در امداد تلفنی به بیماران دچار انسداد راه هوایی با جسم خارجی و ارتباط آن با پیامدهای پیش‌بیمارستانی انجام شد. روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، ۲۶۲ تماس ضبط‌شده با مرکز دیسپچ ۱۱۵ کردستان (بازه: ۱ فروردین تا ۲۹ اسفند ۱۴۰۳) مرتبط با انسداد راه هوایی توسط جسم خارجی ( ۹۴مورد بزرگسال، ۴۸ موردکودک، ۱۲۰مورد شیرخوار) بررسی شد. عملکرد پرسنل با چک‌لیست پژوهشگرساخته ۱۳ گویه‌ای مبتنی بر راهنمای راهنمای انجمن قلب آمریکا ۲۰۲۵ (نمره 0 تا ۱) ارزیابی گردید. روایی ابزار با شاخص های نسبت روایی محتوایی 82/0 و شاخص روایی محتوایی 84/0 و پایایی با ضریب کاپای 87/0 تأیید شد.. داده‌ها با نرم افزار SPSSنسخه ۲۴ درسطح معنا دار P کمتر از 05/0 تحلیل شد. یافته‌ها: میانگین نمره عملکرد کلی پرسنل 87/0بود. انسداد کامل با کاهش ۹۲ درصدی شانس بهبودی همراه بود ( 01/0 , p< 08/0a OR:). از سوی دیگر وقوع حادثه در خارج از منزل  ( 007/0 , p< 86/4a OR: ) و اجسام خوراکی ( 001/0 , p< 16/0a OR:) با شانس بهبودی بالاتر همراه بودند. سابقه کار بالینی بیشتر ( 023/0 , p< 44/1a OR:) و شرکت در کارگاه مدیریت استرس ( 001/0 , p= 40/0a OR:) با عملکرد بهتر و اضافه‌کاری ۱۰ تا ۲۰ ساعت ( 002/0 , p= 33/0a OR:) و استخدام شرکتی( 001/0 , p= 37/0a OR:) با عملکرد ضعیف‌تر همراه بودند. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد عملکرد کلی پرسنل قابل‌قبول است، اما کاستی‌های جدی در مهارت‌های ارتباطی و مدیریت استرس تماس‌گیرنده، به‌ویژه در خفگی شیرخواران، وجود دارد. انسداد کامل، محل وقوع حادثه و نوع جسم خارجی، پیش‌بینی‌کننده‌های اصلی پیامد بیماران هستند. همچنین سابقه کار، مدیریت استرس، اضافه‌کاری و نوع استخدام، عوامل مؤثر بر عملکرد پرسنل می‌باشند. اصلاح پروتکل‌ها، کاهش اضافه‌کاری، آموزش مدیریت استرس و ارتقای آگاهی عمومی و راهبردهای کلیدی برای بهبود پیامدها پیشنهاد می‌شود. کلیدواژه‌ها: دیسپچ، انسداد راه هوایی، جسم خارجی، امداد تلفنی، فوریت‌های پزشکی.   http://jccnursing.com/article-1-854-fa.pdf 2026-07-11 97 110 10.30491/JCC.18.4.97 دیسپچ انسداد راه هوایی جسم خارجی امداد تلفنی فوریت‌های پزشکی Background & aim: Foreign body airway obstruction (FBAO) is a time-critical medical emergency with high mortality, where patient survival depends on immediate first aid within the initial moments. Emergency dispatchers, as the first point of contact in the emergency response chain, play a vital role in providing telephone guidance to callers for performing life-saving maneuvers. Despite the significant burden of this condition in Iran and the crucial role of dispatchers in its management, no studies have examined dispatcher performance in telephone triage and guidance for FBAO cases in the country. This study aimed to determine dispatcher performance in providing telephone guidance for FBAO and its association with prehospital outcomes. Methods: In this cross-sectional study, 262 recorded telephone calls made to the Kurdistan Emergency Dispatch Center (EMS 115) between March 20, 2024, and March 20, 2025, concerning foreign body airway obstruction (94 adults, 48 children, 120 infants) were reviewed. Dispatcher performance was evaluated using a researcher-developed 13-item checklist based on the 2025 American Heart Association (AHA) guidelines and algorithms approved by the Iran Emergency Organization, separately for the three age groups. The checklist was validated for content validity (CVR = 0.82, CVI = 0.84) and inter-rater reliability (κ = 0.87). Data were analyzed at a significance level of P<0.05. Results: The overall mean performance score of dispatchers was 0.87. Complete airway obstruction was associated with a 92% reduction in the odds of clinical improvement (AOR = 0.08, 95% CI: 0.03-0.17, P<0.001), while out-of-home incidents (AOR = 4.86, 95% CI: 1.60-16.40, P = 0.007) and food-related foreign body type (AOR = 0.16, 95% CI: 0.06-0.37, P<0.001) were associated with altered odds of clinical improvement. Among dispatcher characteristics, greater clinical experience (AOR = 1.44, 95% CI: 1.05-1.98, P = 0.023) and attendance at stress management training (AOR = 0.40, 95% CI: 0.23-0.68, P = 0.001) were associated with better performance, while 10-20 hours of monthly overtime (AOR = 0.33, 95% CI: 0.16-0.68, P = 0.002) and contractual employment status (AOR = 0.37, 95% CI: 0.21-0.68, P = 0.001) were associated with poorer performance. Conclusion: Although dispatchers demonstrated generally acceptable performance in technical and critical skills, serious deficiencies were identified in communication skills and caller stress management, particularly in cases involving infant choking. Complete airway obstruction, incident location, and foreign body type were identified as the main predictors of patient outcomes. Clinical experience, stress management training, overtime hours, and employment status were significant factors affecting dispatcher performance. Protocol revision, overtime reduction, stress management training, and public awareness improvement are recommended as key strategies for enhancing patient outcomes. http://jccnursing.com/article-1-854-en.pdf 2026-07-11 97 110 10.30491/JCC.18.4.97 Dispatch Airway Obstruction Foreign Body Telephone Assistance Medical Emergencies Aida Jahangiri 77.jahangiri@gmail.com 1 AUTHOR https://orcid.org/0009-0008-2242-5284 Sina Valiee sinavaliee@yahoo.com 2 AUTHOR https://orcid.org/0000-0002-5419-1004 Naser Kamyari n.kamyari@yahoo.com 3 AUTHOR https://orcid.org/0000-0001-6245-5447 Salam Vatandost vatandost1366@gmail.com 4 AUTHOR https://orcid.org/0000-0003-4189-0954